Monthly Archives: July 2014

The importance of the independent trustee

A1A well-known court case, Land Bank of South Africa vs JL Parker and Two Others (the Parker case) irrevocably changed the requirements for independent trustees to be appointed and placed renewed focus on the duties and responsibilities of all trustees.

As a result of the Parker case, most Masters of the High Court now require an independent trustee to be appointed in addition to the trustees who are beneficiaries of the trust, and therefore will not issue a Letter of Appointment without at least one independent trustee being appointed. An independent trustee will be a person who is not related to the founder, the other trustees or the beneficiaries.

This independent trustee does not necessarily have to be a professional person but it must be someone who fully realises the responsibilities he or she is accepting when agreeing to act as a trustee, and is qualified in the view of the Master of the High Court to act as a trustee.

All trustees (independent or not) are charged with the responsibility to ensure that the trust functions properly to the greatest benefit of the beneficiaries. These responsibilities include, but are not limited to:

  1. ensuring compliance with the provisions of the trust deed;
  2. ensuring compliance with all statutory requirements;
  3. conducting of proper trustee meetings;
  4. recording of proper minutes of all meetings and decisions by the trustees;
  5. proper maintenance and safekeeping of minute books. 

It is clear that a person who is appointed as an independent trustee must have the necessary experience and expertise to properly execute these duties as well as to add value to the trust. In many cases, the trustees who are not independent do not have sufficient knowledge of and experience in the proper administration of trusts. Furthermore, they might also lack expertise in utilising the vehicle of the trust in order to maximise the benefit for the beneficiaries.

This expertise includes negotiating and entering into business contracts, holistic tax and succession planning, and ensuring the optimal growth of the trust assets. It is in the best interest of the trust that this person also has sufficient knowledge of the impact of statutory requirements, such as compliance with relevant tax law and the effect of changes in legislation on the trust.

All trustees assume significant responsibility when accepting an appointment as a trustee and careful consideration must be given before accepting such an appointment. Any breach of fiduciary duties by any trustee, including the independent trustee, will result in significant exposure for the trustees. Furthermore, any action taken by the trustees on behalf of the trust while the proper number of trustees is not appointed by the Master of the High Court will be null and void.

This article is a general information sheet and should not be used or relied on as legal or other professional advice. No liability can be accepted for any errors or omissions nor for any loss or damage arising from reliance upon any information herein. Always contact your legal adviser for specific and detailed advice.

Oordrag van eiendom: is BTW of hereregte betaalbaar?

A2Die Koper is verantwoordelik vir die betaling van die oordragkoste wanneer ‘n onroerende eiendom aangekoop word, maar dan moet verder bepaal word of BTW of hereregte op die transaksie aan SAID betaalbaar is.

By die oordrag van onroerende eiendom is daar altyd  BTW of hereregte betaalbaar aan SAID.

Daar word na die status van die verkoper en die aard van die transaksie gekyk ten einde te bepaal of BTW of hereregte betaalbaar sal wees.


Indien die Verkoper vir BTW geregistreer is en die eiendom verkoop in die loop van of ter bevordering van sy onderneming, is BTW op die transaksie betaalbaar. ‘n Ondernemer is ‘n persoon wat ‘n onderneming bedryf en wie se totale jaarlikse belasbare inkomste R1 000 000 oorskry. Hy/sy is dus verplig om vir BTW te registreer. ‘n Verdere vereiste is dat die eiendom wat verkoop word, verband moet hou met die onderneming waaruit die ondernemer sy inkomste verdien.

Die koopkontrak moet dan stipuleer of die koopprys BTW insluit of uitsluit. Indien die koopkontrak nie melding maak van BTW nie en die verkoper is vir BTW geregistreer, word BTW geag ingesluit te wees by die koopprys en sal die verkoper 14% van die koopprys aan SAID moet betaal. Die verkoper is verantwoordelik vir die oorbetaling van die BTW aan SAID tensy die kontrak bepaal dat dit die koper se verantwoordelikheid is.

Indien die koper vir BTW geregistreer is, maar die verkoper nie, sal hereregte betaalbaar wees, maar die koper kan ná registrasie die hereregte wat betaal is van SAID terugeis.


As die verkoper nie vir BTW geregistreer is nie is dit redelik seker dat hereregte betaalbaar sal wees, en wel deur die koper. Die koers waarteen hereregte tans bereken word is soos volg :

  1. Die eerste R600 000 van die waarde is vrygestel van hereregte,
  2. Daarna is die hereregte 3% van die waarde tot en met R1 000 000.
  3. Vanaf R1 000 001 tot R1 500 000 is die hereregte R12 000 plus 5% van die waarde bo R1 000 000.
  4. Op ‘n waarde van R1 500 001 en hoër is die hereregte R37 000 plus 8% van die waarde bo R1 500 000.

Die koers waarteen hereregte betaal word, is tans dieselfde vir natuurlike en regspersone (maatskappy, beslote korporasie of trust).

Daar is enkele gevalle waar hereregte nie betaalbaar is nie, o.a. waar ‘n party ‘n eiendom bekom kragtens ‘n egskeidingsbevel of ‘n erfgenaam is uit ‘n boedel.

Hereregte word bereken op die billike waarde van die eiendom wat gewoonlik die koopsom is. Indien die markwaarde van die eiendom egter hoër as die koopsom is,sal hereregte op die hoogste bedrag gehef word. Hereregte moet oorbetaal word aan SAID binne ses maande vanaf datum van kontraksluiting.

Wanneer  aandele in ‘n maatskappy, of die ledebelang in ‘n beslote korporasie, of die regte in ‘n trust oorgedra word, is die transaksie onderhewig aan die betaling van hereregte indien die regspersoon die eienaar van ‘n residensiële eiendom is.


Dit beteken dat BTW wel betaalbaar is, maar teen ‘n koers van 0%. Waar beide die verkoper en koper vir BTW geregistreer is en die eiendom as ‘n lopende saak verkoop word, word BTW teen ‘n nulkoers gehef, bv. waar ‘n boer sy plaas tesame met die implemente en vee verkoop.


Waar die verkoper vir BTW geregistreer is en sy besigheid die koop en verkoop van eiendom en die verhuring daarvan vir woondoeleindes behels, en hy die verhuurde eiendom verkoop, is daar nie BTW betaalbaar nie, maar wel hereregte.

Dit is dus belangrik vir die koper om met die sluiting van die kontrak navraag te doen oor die BTW-status van die verkoper. Die verkoper wat vir BTW geregistreer is, moet met kontraksluiting die koopprysklousule deeglik nagaan om seker te maak of die verkoopprys BTW insluit of uitsluit.

Hierdie is ‘n algemene inligtingstuk en moet gevolglik nie as regs- of ander professionele advies benut word nie. Geen aanspreeklikheid kan aanvaar word vir enige foute of weglatings of enige skade of verlies wat volg uit die gebruik van enige inligting hierin vervat nie. Kontak altyd u regsadviseur vir spesifieke en toegepaste advies.

The ABC of the adoption of children

A3Section 229 of the Children’s Act states that the purpose of the adoption procedure is to protect and nurture children in a safe, healthy environment with positive support, and to promote the goals of permanency planning by connecting children to other safe and nurturing family relationships intended to last a lifetime.

When can a child be adopted?

In terms of Section 229 of the Children’s Act, any child can be adopted if:

  1. it is in the best interest of the child;
  2. the child is adoptable; and
  3. the requirements of Chapter 15 of the Act, which deals with adoption of children, are complied with. 

A social worker determines whether a child is adoptable by establishing whether the child meets the requirements set out in Section 230(3) of the Children`s Act.

A child is adoptable when:

  1. the child is an orphan who has no guardian who is willing to adopt the child;
  2. the location or whereabouts of the natural parent or guardian of the child cannot be determined;
  3. the child is left behind (abandoned);
  4. the child’s natural parent or guardian abused or deliberately neglected the child, or allowed the child to be abused or willfully neglected;
  5. the child needs an alternative permanent displacement.

Who may adopt a child?

Section 231 of the Children’s Act states that a child may be adopted by:

  1. a husband and wife jointly;
  2. partners in a permanent domestic life partnership (cohabitation relationship), jointly;
  3. persons who share a common residence and form a permanent family unit, together;
  4. a widow, widower, divorced or unmarried person;
  5. a married person whose spouse is the parent of the child or a person whose permanent cohabiting partner is the parent of the child;
  6. the biological father of an illegitimate child;
  7. a foster parent of the child. 

These individuals must meet the following requirements as set out in Section 231(2) in terms of which the adoptive parent must be:

  1. fit and proper to be entrusted with full parental responsibilities and rights in respect of the child;
  2. willing and able to undertake, exercise and maintain the parental responsibilities and rights of the child;
  3. over the age of 18 years;
  4. properly assessed by an adoption social worker for compliance with paragraphs one and two. 

It is important to note that a person shall not be disqualified to adopt a child because of his/her financial ability.

What is the effect of an adoption order? 


Unless there is a pre-adoption agreement that is accepted and confirmed by the Court, an adoption will terminate or make the following void:

  1. Parental responsibilities and rights of any person, including a parent, step-parent or cohabitation partner, that he/she had before the adoption.
  2. All claims of contact with the child by any family member or person mentioned above;
  3. All rights and responsibilities that the child had with respect to the abovementioned persons and any previous placement order regarding the child [Section 242(1) of the Children’s Act]. 


The adoption order transfers full parental responsibilities and rights on behalf of the child to the adoptive parents.

  1. The child assumes the surname of the adoptive parents unless otherwise stated in the Court order.
  2. The adoptive parents are not permitted to allow any marriage or sexual intercourse between the child and any other person who would also have been prohibited from doing so before the adoption.
  3. Finally, the adoption order determines that any property rights the child may have shall not be affected by the adoption [Section 242 (1) of the Children’s Act].

An adopted child must be regarded as the “child” of the adoptive parents and the adoptive parents as the “parents” of the adopted child.

This article is a general information sheet and should not be used or relied on as legal or other professional advice. No liability can be accepted for any errors or omissions nor for any loss or damage arising from reliance upon any information herein. Always contact your legal adviser for specific and detailed advice.

Is u maatskappy se aandeelhouersooreenkoms nietig?

A4Sekere dinge vind ‘n mens eers uit wanneer dit te laat is, soos dat jou spaarwiel pap is wanneer jy met ‘n pap band langs die pad in die reën staan, of dat jou selfoon se battery pap is wanneer jy ‘n dringende oproep moet maak, of dat jou vuurwapen nie gelaai is wanneer jy dit nodig het nie. Teen die tyd dat jy besef jy is in die moeilikheid, is dit te laat om iets daaraan te doen.

Vanaf 1 Mei 2013 is verskeie kritieke bepalings in baie maatskappye se aandeelhouersooreenkomste nietig as gevolg van die inwerkingtreding van die Maatskappywet van 2008, die sogenaamde “nuwe Maatskappywet”. Baie van hierdie maatskappye se aandeelhouers gaan dit egter eers uitvind wanneer daar ‘n dispuut tussen die aandeelhouers ontstaan, maar teen daardie tyd gaan dit te laat wees om iets daaraan te doen.

Voor die inwerkingtreding van die nuwe Maatskappywet het aandeelhouers dikwels nie die moeite gedoen om seker te maak dat hulle aandeelhouersooreenkoms in lyn was met hulle maatskappy se funderende dokumentasie (voorheen die maatskappy se Akte en Statute) nie. Hulle het dikwels hul sake gereël in hulle aandeelhouersooreenkoms en dan bepaal dat in geval van ‘n botsing met die maatskappy se Akte en Statute, die aandeelhouersooreenkoms se bepalings voorkeur sal geniet. Alles het vlot verloop, maar sedert 1 Mei 2013 het die Maatskappywet dinge verander.

Sedert 1 Mei 2013 is enige bepaling in ‘n aandeelhouersooreenkoms wat in stryd is met die nuwe Maatskappywet of met die betrokke maatskappy se Akte en Statute of Akte van Oprigting, nietig.

Die bepalings van u maatskappy se Akte en Statute, en nie dié van die maatskappy se aandeelhouersooreenkoms nie, sal geld indien:

  • u maatskappy destyds geregistreer is met die standaard Akte en Statute;
  • u en u mede-aandeelhouers u verhouding gereël het in ‘n aandeelhouersooreenkoms;
  • die Akte en Statute nie aangepas is om in lyn met die aandeelhouersooreenkoms te wees nie.

‘n Bepaling in die aandeelhouersooreenkoms dat dit voorkeur sal geniet bo die Akte en Statute, is self ongeldig en kan heelwat probleme veroorsaak weens verwagtinge wat geskep word.

Baie aandeelhouersooreenkomste bepaal byvoorbeeld dat elke aandeelhouer die reg sal hê om ‘n bepaalde hoeveelheid direkteure aan te stel en dat die aangestelde direkteure dan oor ooreengekome stemreg sal beskik. In die geval van die maatskappy se standaard Akte en Statute, daarenteen, word bepaal dat die maatskappy se direkteure op ‘n algemene vergadering deur die aandeelhouers verkies moet word. Die nuwe Maatskappywet bepaal egter dat ten minste die helfte van alle direkteure verkies moet word deur die aandeelhouers. In so ‘n geval sal die bepalings van die aandeelhouersooreenkoms nietig wees, aangesien dit in stryd met die bepalings van die Akte en Statute en die Wet sal wees. Al die direkteure moet deur meerderheidsaandeelhouers verkies word en die uitkoms kan dus heelwat anders daar uitsien as wat die partye ooreengekom het; dit sal veral ‘n risiko wees vir die minderheidsaandeelhouers.

Daar is nog baie ander voorbeelde van botsings tussen ‘n maatskappy se aandeelhouersooreenkoms en Akte & Statute, wat kan veroorsaak dat die bepalings van die aandeelhouersooreenkoms nietig sal wees. Dit is daarom baie belangrik dat elke maatskappy met meer as een aandeelhouer sy Akte en Statute/Akte van Oprigting en aandeelhouersooreenkoms spoedig moet laat nagaan deur kundiges wat onderleg is in die nuwe Maatskappywet, sodat alle botsings geïdentifiseer en aangespreek kan word. U wil waarskynlik nie eers uitvind dat ‘n bepaling in u maatskappy se aandeelhouersooreenkoms waarop u staatmaak om u regte te beskerm, nietig is wanneer u in ‘n konfliksituasie daarop wil staatmaak nie. Voorsorg voorkom nasorg. Maak dus seker dat u presies weet waar u staan ten opsigte van u regte as aandeelhouer.

Indien u bystand verlang in die verband, kan u Stephan Bester by of Andries Conradie by kontak of gedurende kantoorure by 023 347 0996 skakel.

Hierdie is ‘n algemene inligtingstuk en moet gevolglik nie as regs- of ander professionele advies benut word nie. Geen aanspreeklikheid kan aanvaar word vir enige foute of weglatings of enige skade of verlies wat volg uit die gebruik van enige inligting hierin vervat nie. Kontak altyd u regsadviseur vir spesifieke en toegepaste advies.