Tag Archives: Onderhoud

Onderhoud

A4Wat kan gedoen word om ‘n onderhoudsbevel af te dwing teen ‘n persoon wat verantwoordelik is daarvoor om onderhoud te betaal, maar versuim om dit te betaal of te min betaal?

Indien ‘n persoon wat verplig is om onderhoud te betaal, dit nie doen nie, kan die persoon wat geregtig op onderhoud is ‘n klag by die Onderhoudsbeampte van die geskikte landdroshof aanhangig maak. Die Onderhoudsbeampte moet dan die klagte ondersoek en kan dan ‘n ondersoek instel in ‘n onderhoudshof. Die Onderhoudsbeampte, en nie die klaer nie, maak die finale beslissing of ‘n ondersoek  ingestel moet word al dan nie.1 Tydens die ondersoek kan die Onderhoudsbeampte enige verklarings of enige relevante inligting met betrekking tot die betaling van onderhoud versoek. ‘n Ondersoek kragtens die Wet op Onderhoud kan in kort gedefinieer word as ‘n proses wat mense bemagtig om hul regte en dié van hul kind(ers) op die Staat se onkoste af te dwing. Gedurende die onderhoudsondersoek kom die partye gewoonlik tot ‘n ooreenkoms en versoek om die verrigtinge te onttrek of versoek dat die terme van die ooreenkoms ‘n bevel van die hof gemaak word. Hierdie bevel kan nie verontagsaam word deur die partye nie.2 Indien die partye nie tot ‘n ooreenkoms kan kom rakende die bepalings in terme van onderhoud nie, sal die aangeleentheid na die onderhoudshof verwys word.

Indien die hof ‘n onderhoudsbevel toestaan kragtens die Wet, en sodanige persoon versuim om enige betaling ooreenkomstig die bevel te maak, moet die klaer die bevel afdwing deur:

1) eksekusie teen eiendom;

2) ‘n besoldigingsbeslagbevel; of

3) skuldbeslaglegging.

Indien onderhoudsgelde in terme van ‘n onderhoudsbevel kragtens die Wet uitstaande bly vir ‘n tydperk van tien dae vanaf die dag waarop die bedrag betaalbaar was of van wanneer die bevel toegestaan is, kan die persoon ten gunste van wie die bevel gemaak is in die onderhoudshof aansoek doen vir die volgende:

1) die uitreiking van ‘n lasbrief vir eksekusie, 2) die uitreiking van ‘n besoldigingsbeslagbevel of 3) ‘n bevel vir skuldbeslaglegging. Die aansoek moet vergesel word van ‘n afskrif van die oorspronklike onderhoudsbevel of ander bevel en ‘n eedverklaring wat vasstel wat die uitstaande onderhoudsbedrag is.3

‘n Persoon wat verplig is om onderhoud te betaal en versuim om dit te doen, kan skuldig bevind word aan ‘n misdryf wat strafbaar is met ‘n boete of gevangenisstraf. Die staatsaanklaer kan die hof nader vir ‘n beslissing dat die agterstallige onderhoud betaal moet word, tesame met of in plaas van die uitvoering van ‘n boete of tronkstraf.4

Met die aansoek van die staatsaanklaer en addisioneel tot of in plaas van die oplegging van ‘n straf, kan die hof ‘n bevel uitreik aan enige persoon wat  skuldig is aan versuim om ‘n betaling te maak ooreenkomstig ‘n onderhoudsbevel, vir die invordering vanaf daardie persoon van die bedrag wat hy of sy versuim het om te betaal, plus enige rente.5

In die geval waar jy in die situasie geplaas word waar jou vorige gade nie die onderhoudsbevel nakom nie, sal jou beste opsie wees om die Onderhoudsbeampte te nader om die uitstaande bedrae te bereken. Daarna, as die persoon steeds versuim om die betaling te maak, kan ‘n prokureur genader word om voort te gaan met die uitvoering van die bevel, indien die persoon voldoende roerende of vaste eiendom besit, of ‘n besoldigingsbevel teen die persoon kry wat op die werkgewer van die persoon beteken word, of die onderhoudshof kan genader word vir ‘n bevel vir die beslaglegging van enige skuld wat, nou of toekomstig, aan die persoon verskuldig is.

Hierdie is ‘n algemene inligtingstuk en moet gevolglik nie as regs- of ander professionele advies benut word nie. Geen aanspreeklikheid kan aanvaar word vir enige foute of weglatings of enige skade of verlies wat volg uit die gebruik van enige inligting hierin vervat nie. Kontak altyd u regsadviseur vir spesifieke en toegepaste advies.

____________________________________

1Die Wet op Onderhoud 99 van 1998.

2Young v Young 1985(1) SA 782 (C).

3 Die Wet op Onderhoud 99 van 1998.

4 Ibid.

5 Ibid.

Onderhoud: Nie net vir minderjariges nie

A4Wanneer die woord “onderhoud” genoem word, dink baie mense aan vroue wat onderhoud vir minderjarige kinders eis of alternatiewelik, vroue wat vir onderhoud van hul gewese mans eis. In hierdie artikel sal ons egter ‘n ouer se onderhoudseis teen hul volwasse kinders bespreek.

Mike Larry het ‘n dagvaarding van die Onderhoudshof ontvang om drie weke later vir ‘n onderhoudsaak te verskyn, maar Mike het geen vrou of kinders nie en het verward gewonder of die Hof dalk ‘n fout gemaak het. Mike het die Onderhoudshof bygewoon om uit te vind of daar dalk ‘n fout in die dokumentasie was. Wat hy uitgevind het, het sy moed laat sak en kort daarna sy bankrekening ook.

Mike se vader, Jermaine, het ‘n aansoek voor die Onderhoudshof gebring vir onderhoud vanaf Mike, aangesien hy geen werk gehad het nie en dus geen inkomste nie. Mike het sy prokureur gevra of dit moontlik is, en die antwoord was bevestigend.

Volgens die Wet op Onderhoud 99 van 1998 het ouers en kinders ‘n wedersydse onderhoudsplig. ’n Kind het ‘n plig om sy ouers en grootouers te onderhou, maar dit is altyd onderworpe aan die reël dat ondersteuning eerste van die naaste familielid geëis moet word. Die basis van ‘n kind se plig om sy ouers te onderhou is gegrond in die gevoel van pligtigheid of filiale jammerte (met betrekking tot of vanaf ‘n seun of dogter). In sekere omstandighede kan selfs ‘n minderjarige kind ‘n plig hê om sy ouers te onderhou. ‘n Ouer wat onderhoud van ‘n kind eis, moet sy of haar behoefte bewys, asook die kind se vermoëns om hom/haar te ondersteun. ‘n Strenger maatstaf van nood is op ouers as kinders toegepas; hulpbehoewendheid van ‘n ouer is hiervoor ‘n vereiste.

Die owerhede het nie heeltemal duidelikheid oor bogenoemde nie. In Oosthuizen v Stanley het die Hof van die “kwaliteit en toestand van die persone wat ondersteun moet word” gepraat. In dieselfde saak is daarop gedui dat waar ‘n ouer ondersteun moet word, dit nie net die ouer se eie behoeftes is nie, maar ook dié van die ouer se afhanklikes wat in ag geneem moet word. In van Vuuren v Sam Rabie het die regter na dieselfde maatstaf verwys, maar het beklemtoon dat die ondersteuning van ouers tot die basiese behoeftes beperk moet word, naamlik kos, klere, skuiling, medisyne en sorg in tye van siekte. Ter ondersteuning hiervan het die Regter verwys na Surdus v Surdus en gesê dat, in die beoordeling van die kwaliteit en toestand van die persoon wat ondersteun moet word se lewe, dit hoofsaaklik sy huidige en nie sy vorige situasie is nie wat oorweeg moet word, maar dat die Regter sy eie diskresie moet uitoefen in die bepaling hiervan. Byvoorbeeld, ‘n ouer wat voorheen ryk was en nou deur moeilike tye gegaan het, moenie verplig wees om arm-manskos te eet nie. Daar is aangevoer dat die maatstaf van behoefte nie so streng vertolk moet word dat dit die hele konsep van ‘n wedersydse verpligting vernietig nie.

Die volgende kan ook oorweeg word wanneer ‘n ouer aansoek doen om onderhoud vanaf sy/haar kind:

1. Broers en susters;
2. Ekstra inkomste; en
3. Lewenskwaliteit.

In terme van die gemenereg het ‘n buite-egtelike kind ‘n plig om sy/haar ma te onderhou, maar of die pa ondersteun moet word, moet nog beslis word. Daar kan egter aangevoer word dat ‘n buite-egtelike kind aanspreeklik kan wees om sy/haar pa te onderhou in terme van Artikel 16 van die Kinderwet 38 van 2005.

Ten slotte, as jy voel dat jy onregverdig vir ‘n onderhoudseis geteiken word, raadpleeg beslis jou prokureurs sodat hulle jou kan inlig oor jou regte en verantwoordelikhede.

Hierdie is ‘n algemene inligtingstuk en moet gevolglik nie as regs- of ander professionele advies benut word nie. Geen aanspreeklikheid kan aanvaar word vir enige foute of weglatings of enige skade of verlies wat volg uit die gebruik van enige inligting hierin vervat nie. Kontak altyd u regsadviseur vir spesifieke en toegepaste advies.